امربه معروف و نهی از منکر؛ واجبی که هیچ قضایی ندارد

به گزارش گنابادتایمز و به نقل از خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، حجت‌الاسلام محمد فلاح استاد حوزه علمیه امام رضا(ع) گناباد گفت: امربه معروف و نهی از منکر، واجبی است که هیچ قضایی ندارد و نباید با هیچ دلیل و توجیهی ترک شود.

وی، برخوردهای قهری و سلبی در جامعه را نتیجه رهاکردن امر به معروف و نهی از منکر توسط آحاد جامعه دانست و ابراز کرد: وقتی بسیاری از افراد جامعه نسبت به این فریضه الهی بی‌خیال و بی‌تفاوت باشند و تنها عده‌ معدودی اهل تذکر باشند، امر به معروف و نهی از منکر خلاف جریان اجتماع و عجیب به نظر می‌رسد.

امر به معروف و نهی از منکر، در عین سادگی، بسیار پیچیده و طبقه‌بندی شده است

وی با اشاره به اینکه در نتیجه این بی‌تفاوتی عده زیادی از افراد جامعه، متخلف به خود حق می‌دهد که برخورد کند و یا با بی‌ادبی، جواب دهد، گفت: مهم‌ترین انگیزه قیام امام حسین(ع) احیای امر به معروف و نهی از منکر بوده است زیرا این فریضه در عین سادگی، بسیار پیچیده و طبقه‌بندی شده است.

اولین گام احیای امر به معروف و نهی از منکر، تبیین درست و آموزش صحیح این واجب الهی است

حجت‌الاسلام فلاح با بیان اینکه اولین گام در راستای احیای امر به معروف و نهی از منکر، تبیین درست و آموزش صحیح این واجب الهی است، اظهار کرد: همان‌طوری که نماز، حج و سایر احکام الهی نیاز به آموزش دارد، باید امر به معروف و نهی از منکر به درستی در جامعه تبیین و آموزش داده شود.

وی با اشاره به آیه ۱۰۴ سوره آل‌عمران: «وَلْتَکُن مِّنکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ وَیَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ وَأُوْلَـئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ؛ و باید از شما گروهى باشند که (مردم را) به سوى کار خیر دعوت نمایند و به کار نیک امر کنند و از کار زشت بازدارند، و آن‌هایند که رستگارند»، عنوان کرد: در حقیقت دعوت به خیر یعنی تبیین معروف‌ها و منکرها، چون اگر در جامعه‌ای منکری، معروف شده باشد، نهی از منکرکردن مثل نهی از معروف کردن می‌شود.

مراتب امر به معروف و نهی از منکر، در شرایط مختلف متفاوت است

این استاد حوزه و دانشگاه، مراتب امر به معروف و نهی از منکر را در شرایط مختلف متفاوت عنوان و تأکید کرد: اگر هدف تربیت و اصلاح فرد است، باید ضمن اینکه احتمال تأثیرگذاری داده شود، دوستانه، به جا و به اندازه باشد.

حجت‌الاسلام فلاح با بیان اینکه گاهی اوقات، هدف امر به معروف و نهی از منکر، حفظ اجتماع از منکر است، ادامه داد: در چنین شرایطی باید از تذکر عملی که بعد از تذکر زبانی قرار دارد، استفاده کرد و به عنوان مثال اگر شخصی اصلاح‌پذیر نبود، از طریق قانون و قوه قهریه باید اقدام شود.

وی با اشاره به اینکه امر به معروف و نهی از منکر در شرایطی واجب است، اظهار کرد: هر مسلمانی موظف به حفظ انسان‌های پیرامون خود و ایجاد تغییر رفتار در آن‌ها است ولی در شرایطی که بحث اجتماعی می‌شود و جامعه را دچار آسیب می‌کند، باید متولیان امنیت اقدام عملی کنند.

امر به معروف و نهی از منکر، تنها وظیفه گروه‌ها و نهادهای خاصی نیست

وی در پاسخ به این سؤال که برخی افراد امر به معروف و نهی از منکر را تنها وظیفه گروه‌ها و نهادهای خاصی مانند نیروی انتظامی می‌دانند، عنوان کرد: مشکل این است که ما به وظیفه خودمان در قبال این فریضه که همچون نماز در شرایطی واجب است، عمل نکرده‌ایم و توقع انجام وظیفه را از آن‌ها داریم.

حجت‌الاسلام فلاح با بیان اینکه جامعه امن و سالم، جامعه‌ای است که همه در آن نقش خود را به خوبی انجام دهند، افزود: وقتی صدها نفر به کسی تذکر دهند، آن شخص می‌فهمد که حتما کارش اشکالی داشته و آن را رفع می‌کند، چون دیگر به همه نمی‌تواند جواب بدهد که دلم می‌خواهد.

وی تأکید کرد: همه متولیان فرهنگی از جمله استادان و روحانیون باید جایگاه، روش‌ها و سطوح این واجب الهی و نیز معروف‌ها و منکرها را به درستی در جامعه اسلامی تبیین کنند تا بتوانیم انتظار امر به معروف و نهی از منکر از سوی آحاد جامعه داشته باشیم.