امسال دوازده قنات در هفت استان کشور

به گزارش گناباد تایمز محمد حسن طالبیان معاون میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری که در کارگاه آموزشی آشنائی بافرایند ثبت قنات درفهرست میراث جهانی سخن میگفت، توضیحاتی در خصوص تاریخچه کنوانسیون میراث جهانی وروند حرکت ایران در مسیر میراث جهانی  ارائه و بیان کرد: میراث جهانی عهدنامه ای است که در سال ۱۹۷۲میلادی (۱۳۵۱شمسی) برای حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی که اهمیت جهانی دارد، بین کشور های عضو سازمان ملل متحد به تصویب رسید.

وی ادامه داد: هدف این کنوانسیون شناسایی، حفاظت و معرفی میراث فرهنگی و طبیعی باارزش برجسته جهانی و انتقال آن به نسل آینده است،و این آثار به همه انسانها تعلق دارد، فارغ از نژاد، مذهب، کشور خاص و همگان در حفظ و نگهداری آن مسؤولند.

این مقام مسئول افزود:  ۱۹۱کشورعضو میراث جهانی هستند و ۱۰۳۱ اثر در فهرست میراث جهانی ثبت  و از لحاظ طبقه بندی گروهی کشورهای عضو از نظر یونسکو، ایران در گروه آسیا و اقیانوسیه  قراردارد وشامل ۴۳ کشور می باشد.

وی درخصوص  تعداد آثار ثبت شده در فهرست میراث جهانی اعلام کرد: چین با ۴۸ اثر، هند با ۳۲ اثر، ایران، استرالیا و ژاپن با ۱۹ اثر در گروه آسیا واقیانوسیه به ترتیب بیشترین آثار ثبتی در  این فهرست را دارند .

معاون میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری،  با اشاره به جایگاه جمهوری اسلامی ایران درفهرست ثبت آثار جهانی گفت:  کشور ایران با ۱۹ اثر بعد از ایالات متحده آمریکا با ۲۳ اثر  در رتبه  یازدهم قرار دارد.

طالبیان تهیه فهرست موقت ،آماده سازی پرونده پیشنهادی،ارزیابی توسط مشاورین ایکوموس، ایکروم، IUCNوصدور رای کمیته میراث جهانی را جزء فرایند ثبت آثار در فهرست میراث جهانی برشمرد.

معاون میراث فرهنگی  گفت: در صورت تخریب اثر به اندازه ای که ویژگی هایی که در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده از دست داده باشد، در معرض خطر بودن ویژگی های ذاتی اثر میراث جهانی در زمان پیشنهاد آن به دلیل فعالیتهای انسانی وانجام نشدن اقدامات اصلاحی ضروری پیشنهادی توسط کشور عضو در زمان تعیین شده، موجب حذف آثار از فهرست میراث جهانی می شود.

مدیر کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان یزد با ارائه گزارشی از عملکرد استان در موضوعات میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری  با  ابراز تأسف یادآورشد:در بحث معماری دچار  یک گسست نسلی و تمدنی شده ایم بطوریکه  دیگران بیشتر به  ارزشهای گذشتگان ما علاقه نشان می دهند ومتأسفانه گاهی این ارزش ها را ضد ارزش می دانیم  ،  وباید توجه به ارزشهای گذشتگان  که حاصل تلاشهای  ایرانیان بوده را  هم به خود وهم به جهان نشان داده وبه آن افتخارنمائیم.

در ادامه حسین غفوری  با اشاره  به اهمیت ثبت قنات ها در فهرست آثار جهانی یونسکو گفت: با ثبت قنات های کشور وقرارگرفتن آنها بروی  نقشه پراکندگی میراث جهانی یونسکو ، بسیاری از گردشگران ترغیب به بازدید از قنات ها به عنوان آثار اصیل وثبت شده می شوندواین امر مستقیماً به رونق گردشگری کمک می کند همچنین با جلب توجه بیشتر  پژوهشگران ،بودجه های تحقیقاتی درسطح ملی یا بین المللی برای کاوش ابعاد پنهان آنها تعریف می گردد.

وی افزود: با ثبت قناتها نقش ایران در میراث جهانی پر رنگ تر شده وتعداد آثار ثبت شده کشور افزایش می یابد و جایگاه فرهنگی بالاتر درمیان کشورهای عضو یونسکو ، اعتماد به نفس ملی را ارتقاء می بخشد.

علی اصغر سمسار یزدی مشاور رئیس مرکز بین المللی قنات  وسازه های تاریخی آبی درمورد سوابق تاریخی قنات درکشور توضیحاتی ارائه داد وافزود:  مراکز پژوهشی جهان و بخصوص جوامع  مترقی  توجه خاص به این نوع سازه ها دارند ، متأسفانه برخی براین عقیده اند که آنچه غرب به جوامع می دهد  کامل و بدون نقص است  و روشهای سنتی وبومی نادرست می باشد در صورتیکه غرب  اکنون به علوم بومی کشورها با سابقه تمدن غنی و طولانی روی آورده است.

سمساریزدی ادامه داد:  قنات  یک علم  بین رشته ای است و مقنی ها به انواع علوم مسلط بودند، قنات یک سازه پایدار با رمز و رازهای نهان می باشد که ما باید آنرا برای حفظ قنات ورفع چالش مدیریت منابع آب استفاده کنیم.

وی ادامه داد:  مدیریت منابع آب بیشتر بر روی تولیدآب بوده و این مدیریت نتوانسته است منابع آب را به درستی مدیریت نماید و برداشتهای بی رویه از طریق حفر چاه ها موجب ازبین رفتن پوشش گیاهی ، نشست زمین ، افت سطح آب زیرزمینی  می گردد.

این مقام مسئول ابراز داشت: استان یزد از نظر تعداد قنات رتبه چهارم و رتبه ششم از نظر میزان آبدهی رادر کشور دارد.

سمساریزدی  حفظ حریم قنات ، افزایش آگاهی های عمومی ، افزایش راندمان آبیاری ، معرفی الگوی کشت متناسب با هرمنطقه را بعنوان روشهایی برای  حفظ منابع آب زیرزمینی دانست.

در پایان  شرکت کنندگان از مسیر قنات زارچ بازدید نمودند.

شایان ذکراست این دوره ی آموزشی باحضور  محمدحسین طالبیان معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی وگردشگری، محمدمهدی شرافت مدیر کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان یزد، حسین غفوری  مدیرعامل آب منطقه ای ورئیس مرکز بین المللی قنات وسازه های تاریخی آبی ،جمعی ازکارشناسان مهندسین مشاور امور آب و پایگاههای میراث فرهنگی در مرکز بین المللی قنات وسازه های تاریخی آبی برگزارشد.