کارآفرینی و اشتغال در سال اقتصاد مقاومتی و عمل

نام‌گذاری سال ۹۵ به‌عنوان سال اقتصاد مقاومتی اقدام و عمل از سوی رهبر معظم انقلاب تأکیدی است بر عزم ملی مردم ایران برای تحقق اهداف متعالی خود بدیهی است تولید ملی و حمایت از سرمایه‌گذاری، کارآفرینی و ایجاد اشتغال رفع رکود افزایش تولید و قدرت خرید مردم به‌عنوان یک وظیفه و تکلیف ملی هر ایرانی توانمند است و دارای ابعاد مختلف است که تحقق همه‌جانبه آن به معنای رسیدن به جامعه ایمانی و تمدن اسلامی است و به‌عنوان یکی از برنامه‌های موفق و هدفمندی است که هرساله به‌طور هوشمندانه در آغاز سال پیشنهاد می‌گردد، انتخاب عنوان همراه با تعیین جهت درست و هدف‌گذاری شده مسیر حرکت در طول است که این اقدام نیکو توسط عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری سیاست‌های کلی نظام  تبیین و تشریح می‌گردد. کارآفرینی به‌عنوان پدیده‌ای نوین در دنیای امروزی، نقش مؤثری را در توسعه و پیشرفت اقتصادی هر جامعه و منطقه ایفا می‌کند. این مقوله در اقتصاد رقابتی و مبتنی بر بازار، دارای نقش کلیدی است. در یک اقتصاد پویا، ایده‌ها، محصولات و خدمات همواره در حال تغییر و رشد می‌باشند و شرکت‌های تولیدی محصولات خود را بر اساس نیاز جامعه و سلایق مخاطب و بازار مصرف به شکل نوین و متفاوت با محصولات قبلی تولید و به بازار عرضه می‌کنند. در این میان کارآفرینی الگویی را برای مقابله با تغییرات به ارمغان می‌آورد لذا باید با ایده‌های جدید محصولات متنوع و خدمات بهتر هر واحد تولیدی باید خود را به هنگام سازد تا از رقبا عقب نماند. در شرایط اقتصاد پیچیده کنونی دنیا، کارآفرینی در یک تعامل چند سویه یعنی هم در مفهوم ایجاد اشتغال، هم در مفهوم ایجاد تحول از راه نوآوری و بهبود فرایندها و هم به‌عنوان عامل کلیدی در رشد و توسعه اقتصادی به‌شدت موردتوجه و نیاز است که باید به آن پرداخت و توجه بیشتری نمود. با ظهور و آشکار شدن پدیده‌های نوین وجدید فنّاوری و ایجاد مشاغل تازه و نو، باید تغییر در نیازها و سلایق افراد جامعه مدنظر قرار گیرد، برای ایجاد تحول رقابت و توسعه اقتصادی و کارآفرینی بنیادی باید تغییرات در نظام مدیریت سازمان‌ها مراکز صنعتی بالا بردن کیفیت تولید و تغییرات بازارهای مصرف، به‌صورت وسیع و گسترده در مقیاس با پیشرفتی که مطابق تغییرات جهانی باشد صورت پذیرد. تغییرات جهانی حرکت از جامعه صنعتی به‌سوی یک جامعه اطلاعاتی است، یعنی حرکت از تولید سرمایه به‌سوی تولید دانش و حرکت از نگاه کوتاه‌مدت به نگاه بلندمدت است و آن را به‌عنوان ضرورت واصل مدنظر قرار می‌دهند. در کشور ما نیز شرایط به‌گونه‌ای نیست که آن را در قالب موقعیتی عادی توصیف کرد به همین دلیل اداره امور ازجمله مدیریت اقتصاد کشور نیازمند تمهیدات و برنامه‌ریزی‌های خاص خودمان باید باشد و به‌صورت ویژه به آن پرداخته شود. بدون تردید توسعه اقتصادی دنیای امروز بر پایه نوآوری و خلاقیت و استفاده از دانش جدید استوار است؛ که این اقتصاد را اقتصاد مبتنی بر دانش یا اقتصاد دانش‌محور می‌گویند. در این راستا اقتصاد مقاومتی، اقتصادی است که بتواند در شرایط تهدید و تحریم، کارآمد و پویا عمل کند و با هرگونه وابستگی و کم کاستی‌ها به مقابله برخیزد و نیازهای اولیه جامعه را پاسخگو باشد. کارآفرینی واقعی و اساسی، به مفهوم کشف و بهره‌برداری از فرصت‌ها در حوزه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه است که پایه و اساس توسعه همه‌جانبه چنین اقتصادی محسوب می‌شود. دستیابی به استقلال اقتصادی و تولید کالا و ارائه خدمات در شرایط گوناگون و حتی در زمان تحریم و دیگر بحران‌های اقتصادی بدون نیاز به بیگانگان از طریق فرهنگ کارآفرینی در بعد فردی و یا سازمانی میسر است. سازمان‌ها از طریق بهره‌مندی از کارکنان مستعد و تشویق و ترغیب آنان درزمینه‌ی کارآفرینی می‌توانند به رفتاری به نام کارآفرینی سازمانی دست پیدا کنند. کارآفرینی سازمانی فرایندی است که فعالیت‌های سازمانی را به سمت خلاقیت، نوآوری، مخاطره پذیری و پیشتازی سوق دهد. درمجموع کار و ایجاد اشتغال طبق آخرین بررسی کارشناسان یکی از بحران‌های بزرگ اجتماعی است که در سراسر دنیا کشورها با آن مواجه شده‌اند؛ و ایران نیز به‌عنوان یک کشور جوان از این قاعده مستثنا ء نیست. افزایش جرائمی همچون سرقت‌های خرد، نابسامانی‌های اجتماعی یکی از عوامل بیکاری می‌توان شمرد مسئولان امر باید بیش‌ازپیش به اهمیت مقابله با معضل چندوجهی بیکاری جوانان بپردازند و مدنظر قرار دهند. این در حالی است که کارشناسان معتقدند بیکاری یکی از مسببات اصلی عدم استقبال جوانان به ازدواج است بی‌تردید با حل مشکل بیکاری و ایجاد اشتغال مناسب برای جوانان مستعد و آماده بکار می‌توان درصد زیادی از معضلات کنونی جامعه را کاهش داد.

در این میان مسئله‌ای که عموماً مغفول مانده و یا کمتر به آن توجه شده است میزان رضایتمندی افراد از شغل و کاری است که کارگران و یا کارمندان مشغول بکار می‌باشند و با آن مواجه هستند امروزه بسیاری از مردم از شغل خود آن‌چنان‌که مورد انتظار آن‌ها است راضی نیستند یا آینده‌ی روشن شغلی خوبی برای خود نمی‌بینند. این در حالی است که باوجود مشکل اشتغال، آن‌ها مجبورند تحت هر شرایطی به ادامه‌ی فعالیت در کاری بپردازند که علاقه چندانی به آن ندارند. بررسی‌ها نشان می‌دهد عدم رضایت‌مندی از شغل و عدم امنیت شغلی، امید به آینده را کاهش می‌دهد و بسیاری از مؤلفه‌های روان‌شناختی و اجتماعی را دست‌خوش آسیب می‌نماید. به گفته‌ی کارشناسان، یکی از شاخص‌های اصلی نشاط اجتماعی رضایت‌مندی از شغل و علاقه به آن است و عدم رضایت و امنیت شغلی، علاوه بر تهدید نشاط اجتماعی، دلیل عمده‌ی بروز استرس و نگرانی اجتماعی است. این نگرانی‌ها درصورتی‌که انباشته شوند، می‌توانند اثرات بسیار مخرب فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی داشته باشند.

بنابراین مقابله با مشکل بیکاری Ùˆ تورم صرفاً یک مقوله‌ی اقتصادی نبوده Ùˆ دارای ابعاد پیچیده‌ی دیگری همچون ابعاد فرهنگی، اجتماعی هم دارد Ú©Ù‡ نباید از آن غفلت نمود. بی‌تردید، تقویت اقتصاد ملی بدون توجه به سرمایه‌های انسانی Ú©Ù‡ به‌عنوان محوری‌ترین عامل تولید است. میسر نیست Ùˆ در کنار آن باید توجه به عدالت اجتماعی Ùˆ استفاده از منابع باز توزیعی برای افزایش توازن Ùˆ تعادل اقتصادی جامعه Ú©Ù‡ از ضروریات است مدنظر قرارداد؛ Ú©Ù‡ در این رویکرد نیز منابع حاصل‌شده می‌باید درزمینه‌ی تقویت نظام تأمین اجتماعی صرف گردد. تحقق اقتصاد مقاومتی در سایه‌ی توسعه‌ی کارآفرینی، مشارکت حداکثری آحاد جامعه، بهبود فضای کسب‌وکار، ارتقای آموزش Ùˆ مهارت، افزایش تولیدات داخلی Ùˆ مدیریت صحیح مصرف تولیدات داخلی ممکن است. پیش از هر چیز باید توجه داشت Ú©Ù‡ اقتصاد مقاومتی در Ù¾ÛŒ آن است تا Ú©Ù„ سیستم را در مقابل دشمن پایداری بخشد Ùˆ رشد دهد Ùˆ درعین‌حال عدالت را نیز تأمین کند، ازآنجایی‌که مردم علی‌الخصوص جوانان روستا Ùˆ شهرهای کمتر توسعه‌یافته، جامعه‌ی هدف این مجموعه‌ها هستند، این نهادها، مؤسسات، ادارات هستند Ú©Ù‡ عهده‌دار نقش اساسی در این زمینه می‌باشند Ú©Ù‡ با تسهیل گری Ùˆ ایجاد زیرساخت‌های لازم Ùˆ حمایت وتو جه به سرمایه‌گذاران Ùˆ کارآفرینان گام مؤثری در این زمینه بردارند. برای ایجاد ارزش‌افزوده، تولید ثروت، افزایش بهره‌وری، کارآفرینی، سرمایه‌گذاری Ùˆ اشتغال مولد می‌توان با اعطای نشان یا تندیس به اشخاصی Ú©Ù‡ دارای خدمات برجسته در این حوزه‌ها هستند آن‌ها را تشویق نمود Ùˆ به جامعه معرفی کرد Ùˆ باعث تشویق دیگران در این زمینه شد… بدیهی است Ú©Ù‡ پشتیبانی نظام اسلامی از افراد کارآفرین Ùˆ نوآور Ú©Ù‡ به‌واسطه‌ی ابتکار، سرمایه‌گذاری صحیح Ùˆ دقیق Ùˆ کارآفرینی به انباشت Ùˆ گردش مفید ثروت در جامعه Ú©Ù…Ú© می‌کنند، بسیار حائز اهمیت است Ùˆ به‌موازات آن حذف قاچاقچیان بزرگ جلوگیری از واردات بی‌رویه کالا Ú©Ù‡ مانعی بزرگ برای تولیدات همان کالا Ùˆ سدی در برابر اشتغال است مدنظر قرار گیرد. برخورد جدی با مفاسد اقتصادی Ùˆ قطع دست مفسدان Ùˆ سود جویان در دستور کار باشد. کاهش تصدی‌گری دولت یکی دیگر از موضوعاتی است Ú©Ù‡ باید صورت پذیرد Ùˆ حتماً به حمایت از سرمایه‌گذاران خدویم توجه خاصی شود تا روح کارآفرینی سالم Ùˆ کسب ثروت صحیح در جامعه زنده بماند. در این زمینه، می‌توان به جشنواره‌های کارآفرینان برتر Ú©Ù‡ همه‌ساله زیر نظر دستگاه‌های اجرایی برگزار می‌گردد، اشاره نمود یا تبلیغات مناسب Ùˆ برگزاری مراسم مختلف به مناسبت روز جهانی کارگر Ùˆ نظایر آن برای تکریم مقام کارگران Ùˆ کارآفرینان در جامعه Ú©Ù‡ در حال حاضر نیز مراسمی در این زمینه به‌صورت منظم Ùˆ سالیانه برگزار می‌گردد موردتوجه قرارداد. این موضوع ازآنجا حائز اهمیت است Ú©Ù‡ کارگران به‌عنوان یکی از خطوط مقدم جبهه‌ی اقتصادی در کشور عمل می‌کنند Ùˆ ازاین‌جهت، وزنه‌ای قابل‌توجه به شمار می‌روند به امید روزی Ú©Ù‡ بتوانیم با برنامه‌ریزی‌های لازم برای کوتاه‌مدت Ùˆ درازمدت در جهت رفع بیکاری Ùˆ ایجاد اشتغال با اقتصادی پویا Ùˆ موفق در منطقه Ùˆ بلکه جهان حرفی برای گفتن داشته Ùˆ از مهاجرت نیروهای فکری Ùˆ بدنی برای کار جلوگیری کنیم.

 جواد رمضانی – کارشناس فرمانداری شهرستان گناباد