در گذشته تازه‌ عروس سهمی از هدیه شب چله نداشت

به گزارش گنابادتایمز و به نقل از گناپا، ابوالحسن دلشاد نوقابی گفت: مهم‌ترین رسم مردم گناباد در شب یلدا، صله ارحام بود که تمامی اعضای خانواده که حتی شاید در طول سال همدیگر را از نزدیک نمی‌دیدند، در این شب به خانه بزرگ خانواده رفته و این شب را سپری می‌‌کردند و خوشبختانه این صله ارحام در خانواده‌های کنونی گناباد نیز وجود دارد.

وی افزود: کف‌زنی نیز یکی از آداب گذشته و حال مردم گناباد در شب یلداست.

وی اظهار کرد: برای کف‌زنی، ابتدا ریشه گیاهی به نام «بیخ» را در آب خیسانده و جوشانده و سپس در ظرف بزرگی بنام طغار ریخته و با دسته‌ای از چوب‌های نازک درخت گز، شیره ریشه درخت بیخ به قدری به هم زده می‌شود که به صورت کف درمی‌آید.

این پ‍ژوهشگر ادامه داد: سپس کف را با شیره انگور، شکر و مغز گردو مخلوط و کف آماده خوردن می‌شود.

دلشاد اضافه کرد: در حین این کف‌زنی تمامی اعضای خانواده به سرور و شادی و شوخی با یکدیگر می‌پردازند و شبی ماندگار را برای خود رقم می‌زنند.

وی استفاده از تولیدات داخلی خانواده‌ها را در شب یلدا یکی از نکات برجسته این شب در گناباد عنوان کرد و گفت: در گذشته مردم گناباد برای شب یلدا از تولیدات خود که شامل هندوانه دیمه، انار، انگور، کشمش، تخمه و برگه زردآلو بود استفاده می‌کردند و هر خانواده‌ای با همان محصول خود از مهمانان پذیرایی و برای این شب میوه‌ای خاص تهیه نمی‌کردند.

این مورخ گنابادی تصریح کرد: اما در شرایط کنونی و افزایش تجملات، مردم اقدام به خرید میوه و خشکبار گوناگون و رنگارنگ برای شب یلدا می‌نمایند.

وی در خصوص اقدامات خانواده‌های گنابادی برای رفتن به خانه تازه‌عروس خانواده گفت: در گذشته، خانواده داماد به خانه خانواده عروس می‌رفتند و باز هم با داشته‌های خود خانواده عروس از خانواده داماد پذیرایی می‌شد و این شب را سپری می‌کرد و هیچ‌گونه هدیه‌ای در این شب برای تازه‌عروس برده نمی‌شد و تنها در اعیاد مذهبی و ملی برای تازه‌عروس هدیه خریداری می‌شد.

دلشاد خاطرنشان کرد: متأسفانه در شرایط کنونی و رواج تجملات، رفتن خانواده داماد به خانه عروس با خرید میوه‌های گوناگون و هدایای متعدد به میزان یک مراسم عقد ازدواج هزینه دارد.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: کلمه یلدا به معنای تولد و زایش بوده و در حقیقت این کلمه به معنای زایش و تولد خورشید است.

گفتنی است؛ صله ارحام و کف‌زنی از آئین‌های سنتی و ماندگار مردم شهرستان گناباد در شب‌های طولانی زمستان و به‌طور خاص، در شب یلدا است. مردم گناباد در شب یلدا با حضور در منزل بزرگان فامیل با پهن کردن سفره، خواندن اشعار حافظ و انجام مراسم کف‌زنی این سنت باستانی را که از هزاران سال پیش در ایران مرسوم بوده را گرامی می‌دارند.