نگارش متن توافقنامه جامع کاری سخت و دشوار است

به گزارش گنابادتایمزبه نقل ازفارس ، علی خرم مشاور وزیر امور خارجه، در آستانه دور ششم مذاکرات ایران و گروه 1+5، با بیان اینکه ساختاری از سوی ایران و 1+5 در موافقتنامه ژنو تایید شده که بر اساس آن یک دوره موقت و یک دوره جامع برای حل و فصل برنامه هسته‌ای ایران در نظر گرفته شده است، گفت: طبق رویه‌ای که برای ایران همانند دیگر کشورهای خواهان غنی سازی در برنامه صلح آمیز هسته‌ای هم وجود داشته قرار شده که دو طرف مذاکره کننده کارهایی را به عنوان حسن نیت انجام دهند.

وی با اشاره به تعهدات ایران و 1+5 براساس گام اول توافقنامه ژنو برای ایجاد اعتمادسازی بیشتر افزود: برای مرحله اعتمادسازی از طرف‌های غربی خواستیم که به ما موارد اعتمادسازشان را اعلام کنند.

* پیشنهاد 13 بندی طرف غربی برای طرح جامع

نماینده پیشین ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اظهار داشت: از اسفند ماه گذشته تاکنون طرف غربی در جلسات مختلف، هر آنچه که فکر می‌کرد باعث اعتمادش به ایران می‌شود را در 13 بند رسماً به ایران اعلام کرده و چند بند هم از سوی تیم مذاکره کننده ایرانی مانند جدول زمانی لغو تحریم‌ها در صورت جلسه مذاکرات وارد شده که اگر تمام این موارد اجرایی شود، اعتمادسازی متقابل به صورت کامل انجام خواهد شد.

خرم خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران برای کسب اعتماد طرف مقابل برخی موارد را به گروه 1+5 توضیح داده و برخی موارد را نیز اجرایی کرده و برای رفع شبهه‌ها باید مقدار بیشتری از خودمان مایه بگذاریم و این امر اصلاً بحث امتیاز گرفتن و امتیاز دادن نیست و فقط بحث اعتمادسازی است.

*اجرای طرح جامع سال‌ها طول می‌کشد

وی با بیان اینکه اگر متن توافقنامه جامع نوشته شود، اجرای آن ممکن است چندین سال به طول بینجامد، عنوان کرد: لذا باید درباره 13 بند مدنظر در جلسات مختلف آنقدر تبادل نظر صورت گیرد تا تکلیف اجرای آنها معلوم شود.

این استاد دانشگاه توضیح داد: برای مثال در جلسات مختلف باید تبادل نظر شود که در بحث غنی‌سازی و درصد آن، نظر ایران و 1+5 چیست و علاوه بر آن نگرانی‌ غربی‌ها از غنی‌سازی در ایران نیز باید مشخص باشد.

خرم افزود: پس از اجرای طرح جامع که ممکن است چندین سال طول بکشد، در نهایت گروه 1+5 باید اعلام کند که ایران به خوبی طرح جامع را اجرا کرده و حالا دیگر هیچ نگرانی راجع به پرونده هسته‌ای ایران وجود ندارد و ایران به خوبی از عهده آزمایش بین‌المللی برآمده و هیچ عدول، انحراف و تخلفی از برنامه‌های خود و مقررات بین‌المللی نداشته است.

*اجرای طرح جامع باید به اصل برنامه هسته‌ای ایران خدشه‌ای وارد نکند

این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به اینکه ممکن است طرف غربی در مذاکرات هسته‌ای برخی خواسته‌های واقعی و یا غیرواقعی را مطرح کند، تصریح کرد: دلیلی ندارد که ایران به خاطر خواسته‌های غیرواقعی طرف غربی، بازی را به هم بریزد.

وی اظهار داشت: ممکن است ایران چند سال مجبور باشد برای اثبات عدم تخلفش در برنامه هسته‌ای، برخی اقدامات را انجام دهد تا ثابت کند که کشوری صلح‌دوست در دنیاست و برنامه‌ هسته‌ایش صلح‌آمیز است و این راه را بدون آنکه خدشه‌ای به اصل برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای آن وارد شود، پیگیری خواهد کرد.

خرم اضافه کرد: براساس تاکتیک رفتار با جامعه بین‌المللی اگر درخواستی از سوی گروه 1+5 اعلام شود درخواست‌های واقعی را انجام می‌دهیم و درخواست‌های غیرواقعی را از طریق چانه زنی تغییر می‌دهیم و یا غربی‌ها را قانع می‌کنیم و یا اینکه باید کمی با آنها کنار بیاییم تا زمان اجرای طرح جامع طی شود.

*سایه شک و تردید باید از سر ایران برداشته شود

وی افزود: اگر ایران دائم زیر ذره‌بین شک و تردید بین‌المللی قرار داشته باشد، هزینه فراوانی را متحمل خواهیم شد، ولی اگر سایه شک و تردید از سر ما برداشته شود، قادر خواهیم بود که از بسیاری تکنولوژی‌های موجود در جهان استفاده کنیم.

خرم خاطرنشان کرد: برای اینکه سایه شک و تردید از سر ایران برداشته شود ممکن است مواردی را که علاقه‌ای برای اجرای آن ندارد، انجام دهد تا موضوع پرونده هسته‌ای فیصله پیدا کند.

این استاد دانشگاه نگارش «برنامه اقدام مشترک جامع» را کاری سخت و دشوار خواند و افزود: ایران و گروه 1+5 باید برای نگارش این متن همکاری خوبی داشته باشند و اگر این کار به خوبی صورت نپذیرد، دو طرف به جایگاه خودشان قبل از مذاکرات برمی‌گردند، یعنی طرف ایرانی به توسعه‌ برنامه هسته‌ایش می‌پردازد و طرف غربی نیز به تهدیدات و تحریم‌ها علیه ایران.

وی همچنین گفت: باید در مسیر مذاکرات هسته‌ای به خوبی پرستیژ جمهوری اسلامی ایران حفظ شود تا هیچ کس به خودش اجازه ندهد که ایران را تهدید و تحریم کرده یا حرفی را به آن دیکته کند.

خرم اظهار داشت: تحریم‌های اعمالی غرب علیه ایران بسیار دست و پا گیر شده که خیلی هم هزینه داشته و نباید کاری کنیم که مسیر گذشته مجددا تکرار شود، لذا باید در جاهایی با غربی‌ها همکاری کنیم.

مشاور وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: دوره اعتمادساز مخصوص ایران نبوده چون کشورهای مختلفی مانند ژاپن، کانادا، هلند، بلژیک، برزیل، آرژانتین و استرالیا مانند ایران دوره اعتمادسازی را تحمل کرده‌‌اند و حتی آرژانتین در طول دوره اعتمادسازی خود تمام برنامه‌های هسته‌ای خود را تعطیل کرده بود.

*نیازی به تغییر رویکرد نیست

وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو در خصوص رویکرد تیم مذاکره کننده هسته‌ای در مذاکرات وین 6، با تاکید بر اینکه در این دوره از مذاکرات نیازی به تغییر رویکرد از سوی تیم ایرانی نیست، گفت: باید با رویکرد قبلی به تشریح و توضیح مسائل به طرف مقابل بپردازیم تا سوء تفاهم برطرف شود، لذا تغییر رویکرد نباید صورت گیرد.

خرم در خصوص احتمال حصول توافق جامع هسته‌ای تا پایان تیر ماه عنوان کرد: طبق برنامه اقدام مشترک، شش ماه زمان برای انجام اقدامات متقابل تعیین شده بود و اگر زمان پایان پذیرفت، برنامه اقدام مشترک می‌تواند تمدید شود، ولی برای اجرای طرح جامع هیچ محدودیتی وجود ندارد و ایران هیچ دغدغه‌ای هم از بابت زمان اجرا ندارد، چون ظرف 4 ماه کارهایی را که برای 6 ماه در نظر گرفته شده بود را اجرایی کرده و 1+5 آثار آن را به خوبی دیده است.

وی افزود: آژانس برنامه‌های اجراشده ایران طبق توافقنامه ژنو را تأیید کرده و برخی تحریم‌های اعمالی غرب علیه ایران مانند پتروشیمی نیز برداشته شده و فقط مشکلی در عدم تطابق سیستم بانکی ایران با سیستم بانکی بین‌المللی وجود دارد که باید مسئولان در این زمینه مشکل را رفع کنند.

نماینده پیشین ایران در مقر اروپایی سازمان ملل متحد در وین با تاکید بر اینکه ایران بسیار علاقمند است هر چه زودتر طرح جامع نوشته شود، اظهار داشت: در هیچ جایی اعلام نشده که طرح جامع باید تا آخر تیرماه نوشته شود، ولی تغییرات سیاسی و بین‌المللی که از مردادماه در عرصه جهانی صورت می‌گیرد، ممکن است باعث شود که موضع برخی کشورهای حاضر در 1+5 تقویت نشود و در جهت مذاکرات دیپلماتیک با ایران نباشد که این امر هم باعث نگرانی ایران و هم طرف مقابل خواهد شد؛ لذا ممکن است اوضاع سیاسی و بین‌المللی در دنیا دگرگون شود.

وی خاطرنشان کرد: یکی از تغییرات سیاسی و بین‌المللی انتخابات میان‌ دوره‌ای کنگره آمریکاست که تعدادی نماینده مجلس مشخص خواهند شد و حتی کاندیدای بعدی ریاست جمهوری آمریکا نیز معرفی خواهد شد و ممکن است فردی روی کار بیاید که اعتقادی به مذاکرات دیپلماتیک نداشته باشد.

*بندهای توافقنامه ژنو به صورت داوطلبانه و در راستای اعتمادسازی و حسن نیت

وی در ادامه این گفت‌وگو به توافقنامه ژنو (برنامه اقدام مشترک) اشاره کرد و گفت: بندهای موافقتنامه ژنو به صورت داوطلبانه و برای اعتمادسازی و با حسن نیت صورت گرفته و هیچ طرفی بر اساس اجبار این بندها را قبول نکرده است.

خرم افزود: در برنامه طرح جامع در ازای انجام یکسری اقدامات از سوی ایران، لغو برخی تحریم‌ها بلافاصله صورت خواهد گرفت.

مشاور وزیر امور خارجه درباره مواضع روسیه و چین در مذاکرات هسته‌ای با بیان اینکه روسیه و چین دو کشور دوست ایران هستند که منافع خودشان را دنبال می‌کنند، خاطرنشان کرد: هیچ کشوری در عرصه جهانی به خاطر ایران منافع و امنیت خود را زیر سوال نمی‌برد، لذا هیچ استثنایی وجود ندارد حتی روسیه و چین.

*روسیه و چین همان اندازه با برنامه هسته‌ای ایران مخالفند که آمریکا و انگلیس

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: هیچ گاه نباید تصور کنیم که روسیه و چین علاقه‌مند هستند که ایران برنامه هسته‌ای داشته باشد، لذا روسیه و چین همان اندازه با داشتن برنامه هسته‌ای ایران مخالف هستند که آمریکا و انگلیس.

وی اظهار داشت: تمام کشورهای دارای توان هسته‌ای مایل نیستند که رقیب دیگری در این زمینه پیدا کنند و نگران هستند که به امنیت ملی آنها خدشه‌ای وارد شود که اعضای 1+5 هم جزیی از آنها هستند.

خرم افزود: روسیه و چین در حین مذاکرات هسته‌ای ممکن است که با ایران رفاقت کنند، ولی وقتی کار به جای حساس رسید موضع‌‌گیری‌شان دقیقاً مشابه کشورهای 1+5 خواهد بود و آنها هم می‌خواهند که ایران از توان هسته‌ای بالایی برخوردار نباشد.

تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه اگر روسیه و چین منافع ملی‌شان ایجاب نمی‌کرد که با ایران همکاری کنند حتما با ایران رفاقت نمی‌کردند، گفت: هر زمان که ایران منافعی برای روسیه و چین نداشته باشد این دو کشور رفاقت خود را با ایران قطع خواهند کرد و بر عکس این قضیه هم وجود دارد، هرگاه فرانسه، انگلیس، آلمان و آمریکا منافع‌شان ایجاب کند که با ایران رفاقت کنند، حتماً این کار را انجام خواهند داد.

خرم در پایان خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم شرایط کشور را به نحوی رقم بزنیم که کشورهای حامی جمهوری اسلامی ایران پشت سر ما جمع شوند کار صحیحی را در عرصه بین‌المللی انجام داده‌ایم چون براساس روابط بین‌الملل برخی کشورها در جامعه بین‌المللی خود را به گونه‌ای مقبول جلوه می‌دهند که دیگران بدون هیچ هزینه‌‌ای از آن کشور حمایت خواهند کرد، ولی ما در عرصه روابط بین‌الملل، عاطفی، رفاقتی و ایدئولوژیک نگاه می‌کنیم در حالی که دنیا فقط بر اساس منافع به جامعه بین‌الملل نگاه می‌کند.